Zoek je een overzicht van SEO tools, dan kom je vooral lijstjes tegen van partijen die zelf een tool verkopen. Nuttiger is de omgekeerde volgorde: eerst de vraag die je wilt beantwoorden, dan het instrument dat dat antwoord geeft.
Ik ben Boy Nijland, eigenaar van NexRank. Hieronder staat welke SEO tools ik dagelijks gebruik, welke vraag ik er per stuk mee beantwoord en wat je zonder abonnement al kunt zien. Geen affiliate-lijst en geen scores: alleen de instrumenten die bij mij het werk doen.
Welke SEO tools ik zelf gebruik, en waarvoor
Elke tool hieronder beantwoordt één vraag. Zodra je ze zo naast elkaar zet, zie je ook welke je op dit moment nog niet nodig hebt.
| Tool | De vraag die hij beantwoordt | Gratis |
|---|---|---|
| Google Search Console | Op welke zoekopdrachten word ik getoond en aangeklikt, en staat mijn pagina in de index? | ja |
| GA4 | Wat doen die bezoekers daarna, en welke pagina levert aanvragen op? | ja |
| Microsoft Clarity | Waar haakt iemand op de pagina zelf af? | ja |
| Screaming Frog | Wat ziet een crawler als hij mijn hele site doorloopt? | deels |
| Sitebulb | Welke technische bevindingen wegen het zwaarst, en hoe leg ik dat uit? | nee |
| Semrush | Waar zoekt mijn markt op, en waar staan de partijen boven mij? | nee |
| Ahrefs | Welke websites verwijzen naar mij en naar mijn concurrenten? | nee |
Gratis SEO tools van Google
Het zwaarste instrument is ook het goedkoopste. Google Search Console laat zien op welke zoekopdrachten je site wordt vertoond en aangeklikt, uitgesplitst naar zoekopdracht, pagina en land, en welke pagina’s Google heeft geïndexeerd of juist niet, aldus de documentatie van Google zelf.
Dat is data over jouw site die geen enkele betaalde tool kan evenaren, want die schat en Google meet. Drie dingen die je er vandaag mee kunt doen:
- Filter op vertoningen zonder klikken. Daar sta je al in beeld en mis je de klik: meestal een kwestie van de titel en de omschrijving herschrijven.
- Zoek zoekopdrachten waar je op positie 5 tot 15 staat. Dat is het werk met het snelste rendement, want er hoeft weinig bij om in beeld te komen.
- Loop het indexeringsrapport na. Staat een belangrijke pagina er niet in, dan is alle inhoud eromheen nog zonder waarde.
Daarnaast draait op elke site die ik beheer GA4 mee, voor wat er ná de klik gebeurt. Search Console vertelt je hoe mensen binnenkomen, GA4 of ze daarna ook doen wat je hoopt. Die twee samen zijn de basis; alles daarna is aanvulling.
Een SEO zoekwoorden tool voor de vraag in jouw markt
Search Console toont alleen zoekopdrachten waarop je al ergens staat. Voor alles waar je nog niet op voorkomt heb je een SEO zoekwoorden tool nodig. Ik gebruik daarvoor Semrush, met Ahrefs ernaast voor verwijzingen.
Wat zo’n tool je geeft: welke termen mensen in jouw markt intypen, hoe vaak ongeveer, hoe zwaar de concurrentie is en welke pagina’s van anderen daar nu op staan. Dat laatste is het meest bruikbare deel, want het laat zien wat Google op die vraag als goed antwoord beschouwt.
Eén waarschuwing die in de meeste lijstjes ontbreekt: die zoekvolumes zijn schattingen, geen metingen. Twee tools geven zelden hetzelfde getal voor dezelfde term. Gebruik ze om te kiezen tussen richtingen, niet om een omzetprognose op te bouwen.
Screaming Frog en Sitebulb: je site zien zoals Google hem leest
Een crawler loopt je site na zoals een zoekmachine dat doet en laat de dingen zien die je in de browser nooit opmerkt: pagina’s zonder titel, verwijzingen die nergens heen gaan, dezelfde tekst op vier adressen, of een instelling die per ongeluk een half menu voor Google verbergt.
Screaming Frog gebruik ik voor het ruwe werk en de losse controles. Sitebulb zet dezelfde bevindingen in volgorde van belang en maakt er een verhaal van dat je aan iemand zonder vakachtergrond kunt uitleggen. Voor een eenmalig, grondig oordeel over je hele site is dat de basis van een SEO audit.
Wil je zelf beginnen: crawl je site en sorteer op statuscode. Alles wat geen 200 teruggeeft en toch intern wordt gelinkt, is direct te herstellen werk.
Microsoft Clarity: wat bezoekers op je pagina doen
Verkeer is pas iets waard als er ook iets gebeurt. Microsoft Clarity neemt sessies op en laat zien tot waar mensen scrollen, waar ze klikken en waar ze afhaken. Dat is de brug tussen vindbaarheid en conversie, oftewel tussen bezoekers krijgen en er klanten van maken.
Het patroon dat ik het vaakst terugzie: een pagina met prima bezoekcijfers waar niemand voorbij de eerste helft komt, omdat het antwoord op de vraag van de bezoeker pas onderaan staat. Dat is geen zoekmachineprobleem maar een pagina-indeling, en dus ook niet met meer verkeer op te lossen.
AI tools voor SEO en zichtbaarheid in AI-antwoorden
Een deel van je markt stelt zijn vraag niet meer aan Google maar aan een AI-systeem, en boven steeds meer zoekopdrachten staat een samenvatting in plaats van een rij links. Daar hoort een tweede meting bij: word je in die antwoorden genoemd, en bij welke vragen.
Daar zijn inmiddels diensten voor die dit bijhouden, en ze zijn allemaal jong. Ik kijk daarom naar twee dingen tegelijk: hoe vaak je merknaam terugkomt in antwoorden op de vragen die er voor jou toe doen, en of er verkeer vanuit die systemen binnenkomt. Hoe die meting werkt en waarom één screenshot niets bewijst, staat op de pagina over AI vindbaarheid.
Het werk eronder overlapt grotendeels met gewone SEO: heldere pagina’s, kloppende techniek en websites die naar je verwijzen. Een aparte AI-tool vervangt dat niet, hij meet het.
Wat de beste SEO tools voor jouw situatie zijn
De beste SEO tools zijn de tools die de vraag beantwoorden waar jij nu voor staat. Die volgorde houd ik aan, en hij geldt voor bijna elke site:
- Search Console en GA4. Gratis, en zonder deze twee werk je op gevoel. Begin hier, ook als je verder niets doet.
- Clarity erbij zodra er verkeer is maar weinig aanvragen.
- Een crawler zodra je site meer dan een handvol pagina’s telt of ooit is verbouwd.
- Semrush of Ahrefs zodra je gericht nieuwe pagina’s gaat maken of wilt weten waarom een concurrent bovenaan staat.
Werk je met mij samen, dan hoef je die laatste stap zelf niet te zetten. De analyses komen uit mijn licenties en jij krijgt de uitkomst, niet nog een inlog erbij.
Wat een SEO tool niet voor je doet
Een tool meet en signaleert. Hij weegt niet, want dat blijft mensenwerk: welke van de zeventig meldingen uit een crawl je site echt tegenhouden, welke zoekvraag past bij wat jij verkoopt, en welke pagina je beter kunt samenvoegen dan verbeteren.
Daar komt bij dat een rapport met een score van 62 uit 100 niets zegt over jouw markt. Die scores zijn door de tool zelf bedacht en Google kent ze niet. Twee sites met dezelfde score kunnen kilometers uit elkaar liggen in wat er moet gebeuren.
De vuistregel die ik aanhoud: gebruik tools om te zien wát er aan de hand is, en bepaal daarna zelf, of samen met iemand die het vaker heeft gedaan, wat je er als eerste aan doet.
Gratis SEO check
Wil je weten wat deze instrumenten over jouw site zeggen zonder er zelf in te duiken, dan kijk ik mee. Contact opnemen is vrijblijvend, en voor de start lees ik me in op je site en je markt, zodat het gesprek meteen over jouw situatie gaat.
Wil je eerst verder lezen: de aanpak in het geheel staat op de pagina over SEO uitbesteden, wat een traject inhoudt bij SEO pakketten, en de stap voor stap versie op de SEO checklist.
Plan een gratis kansenanalyse →
Naast het gereedschap hierboven staan er op deze site een paar kleine tellers die je zonder account direct kunt gebruiken terwijl je schrijft. Ze staan bij elkaar op de pagina met gratis tools.
Veelgestelde vragen over SEO tools
Wat zijn de beste SEO tools voor een klein bedrijf?
Search Console en GA4, allebei gratis. Daarmee zie je op welke zoekopdrachten je wordt getoond, welke pagina’s zijn geïndexeerd en wat bezoekers daarna doen. Pas als je gericht nieuwe pagina’s gaat maken, voegt een betaalde tool als Semrush of Ahrefs daar iets aan toe.
Zijn gratis SEO tools genoeg?
Voor meten wel, voor plannen niet. Gratis tools laten zien hoe je site het doet op zoekopdrachten waar je al ergens op staat. Wat je nog mist, welke termen je markt gebruikt en hoe sterk de partijen boven je zijn, zie je er niet in.
Welke SEO zoekwoorden tool gebruik je?
Semrush voor de zoekvraag en de posities van concurrenten, Ahrefs voor de websites die naar iemand verwijzen. De zoekvolumes uit beide zijn schattingen; ik gebruik ze om richtingen te vergelijken, niet als voorspelling.
Heb ik zelf een licentie nodig als ik met je samenwerk?
Nee. De analyses draaien op mijn eigen licenties en jij krijgt de uitkomst in je maandrapport. Wat je zelf nodig hebt is toegang tot je Search Console en GA4, en die zijn en blijven van jou.
Kan ik met een tool zelf een SEO audit doen?
Je kunt de bevindingen ophalen, en dat is nuttig. Het lastige deel is de weging: welke van de meldingen je site echt tegenhouden en in welke volgorde je ze oplost. Dat is precies waar een audit het verschil maakt met een export uit een tool.
Meten deze tools ook of ChatGPT mijn bedrijf noemt?
De klassieke tools niet. Daarvoor zijn aparte diensten, en die zijn nog jong. Ik kijk naar hoe vaak je merknaam terugkomt in antwoorden op de vragen die voor jou tellen en of er verkeer uit die systemen binnenkomt; de uitleg staat op de pagina over AI vindbaarheid.
